मराठी अभ्यास परिषद -

महाबँक भाषाविषयक लेखन पुरस्कार २००८

प्रशासक — Mon, 22 Dec 2008 09:16:15 -0700

मराठी अभ्यास परिषदेतर्फे दरवर्षी दिला जाणारा महाबँक भाषाविषयक लेखन पुरस्कार यंदा प्रा० यास्मिन शेख ह्यांनी संपादित केलेल्या मराठी शब्दलेखनकोश (प्रकाशक : मनोविकास प्रकाशन, पुणे) ह्या पुस्तकास जाहीर झाला आहे हे कळविण्यास आम्हाला आनंद होत आहे.

हा पुरस्कार प्रा० यास्मिन शेख ह्यांना, डॉ० प्रमोद तलगेरी (कुलगुरू, मल्टिव्हर्सिटी) ह्यांच्या हस्ते शुक्रवार, दि० १६ जानेवारी २००९ रोजी संध्याकाळी ५.३० वाजता वेदशास्त्रोत्तेजक संस्थेचे सभागृह, टिळक रस्ता, पुणे ४११ ०३० येथे होणार्‍या समारंभात देण्यात येईल.

ह्या निमित्ताने डॉ० प्रमोद तलगेरी ह्यांचे जागतिकीकरण आणि भाषांचा विकास ह्या विषयावर विशेष व्याख्यान होणार आहे. हा कार्यक्रम सर्व जनतेस खुला असून सर्वांनी अवश्य उपस्थित राहावे अशी विनंती आहे.कार्यक्रम सुरू होण्याच्या पंधरा मिनिटे आधी चहापानासाठी उपस्थित राहावे.

प्र०ना० परांजपे                         अंजली सोमण                             नीलिमा गुंडी
अध्यक्ष                                        निमंत्रक                                  कार्यवाह

दिवाळी २००८: अनुक्रमणिका

प्रशासक — Tue, 09 Dec 2008 00:26:34 -0700

आवाहन /२
संपादकीय/मराठी भाषेच्या विकासाच्या वाटा-६: राजाश्रय वलोकाश्रय/प्र०ना० परांजपे/३
अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळाने प्रसृत केलेली शुद्धलेखन-प्रश्नावली/६
तीन कविता /राजेश जोशी/भाषांतर : बलवंत जेऊरकर
(१) दोन ओळींच्या दरम्यान /७
(२) अपूर्ण कविता /८
(३) आपली भाषा /९
मराठीचे लेखननियम :
मराठी प्रमाणभाषेचे लेखननियम /यास्मिन शेख/११
मराठीचे लेखनसंकेत /कल्याण काळे/१७
आगर बोली /शंकर सखाराम/२१
धनगरी ओव्यांचा लोकतत्त्वीय अभ्यास /माधुरी वि० दाणी/२६
धुळे जिल्ह्यातील दलितांच्या लोकोक्ती आणि त्यांचे सामाजिक संदर्भ /प्रकाश भामरे/३१
भाषेतील म्हणींचे संचित /विद्या वासुदेव प्रभुदेसाई/३८
ज्याची त्याची प्रचीती :
(१) हद्दपार शब्द /लीला दीक्षित/४३
(२) स्वयंपाकघरातील हरवलेले शब्द /शुभांगी रायकर/४६
'गाथा सप्तशती'तील मराठीचे दर्शन /शरदिनी मोहिते/४७
'छंदोरचने'च्या भाषांतराची निकड /शुभांगी पातुरकर/५१
पुस्तक परीक्षणे :
(१) आधुनिक समीक्षा सिद्धान्त /अविनाश सप्रे/५४
(२) एक पुस्तक-प्रवासाची कथा /विजया देव/६०
(३) भाषाभान /सुमन बेलवलकर/६७
(४) अक्षरस्पंदन /सुमन बेलवलकर/७२
(५) स्त्रीकवितेच्या अभ्यासकांस उपयुक्त ठरणारे पुस्तक /विद्यागौरी टिळक/७७
परीक्षणासाठी आलेली पुस्तके/८१
प्रतिसाद :
(१) शब्दसंक्षेप, वाक्यसंक्षेप /द०भि० कुलकर्णी/८०
(२) मराठी भाषेतील सौजन्य /डॉ० प्र०चिं० शेजवलकर/८२
(३) वर्‍हाडी बोलीची उच्‍चारप्रवृत्ती /रावसाहेब काळे/८३
श्रद्धांजली/५०
लेखकांसाठी सूचना/४२,४५,५९
पानपूरके /५,१६,२०,२५,३०,३७, ७१, ७६, ७९
मुखपृष्ठावरील रेखाचित्र : अनिल अवचट. मांडणी : विनय सायनेकर, सुप्रिया खारकर

पुढे वाचा

आवाहन

प्रशासक — Tue, 09 Dec 2008 00:26:34 -0700

मराठीबद्दल आस्था असणार्‍या, मराठीचे अध्ययन-अध्यापन करणार्‍या, मराठीच्या विकासासाठी प्रयत्‍न करू इच्छिणार्‍या सर्वांपर्यंत 'भाषा आणि जीवन' हे नियतकालिक आणि ते प्रकाशित करणार्‍या 'मराठी अभ्यास परिषदे'चे कार्य पोचणे आवश्यक आहे, हे आपल्यालाही पटेल. त्यासाठी आपणही काही करू शकता. आपण रु० १०००/- (किंवा त्या पटीने) देणगी दिलीत तर 'भाषा आणि जीवन'चे अंक दहा (किंवा त्या पटीत) संस्थांना (महाविद्यालये, विद्यापीठे यांचे मराठी विभाग इ०) किंवा व्यक्तींना एक वर्षभर पाठविले जातील. त्यांना पाठविल्या जाणार्‍या पत्रात आपल्या देणगीचा उल्लेख केला जाईल आणि 'भाषा आणि जीवन'चे वर्गणीदार होण्याचे आणि (व्यक्तींना) 'मराठी अभ्यास परिषदे'चे आजीव सभासद होण्याचे आवाहन केले जाईल. अंक ज्यांना पाठवायचे त्यांची नावे व पत्ते आपण देऊ शकता किंवा ते काम आपण आमच्यावर सोपवू शकता.

या योजनेचा प्रारंभ श्री० विजय पाध्ये यांच्या रु० १०००/-च्या देणगीतून होत आहे. डॉ० वसंत जोशी (पुणे) यांनीही या आवाहनाला प्रतिसाद देऊन रु०१०००/देणगी पाठवली आहे. त्यांची संस्था आभारी आहे. आपल्या सहभागाची आम्ही वाट पाहात आहोत.

पुढे वाचा

शंका आणि समाधान

प्रशासक — Thu, 18 Sep 2008 07:22:04 -0600

...समाधान

(संदर्भ: भाषा आणि जीवन : अंक २५.४ दिवाळी २००७)

१. स्वल्पविराम - 'की'च्या आधी की 'की'नंतर ?

पुढे वाचा

आगळा वेगळा सन्मान...

विजय पाध्ये — Fri, 18 Jul 2008 09:09:43 -0600

मुंबईजवळ एका गावात संगणक-चलित कापडमाग जुळवण्याचे काम चालू होते. इटालियन यंत्रतंत्रज्ञानाच्या सूचना मी आपल्या गिरणीकामगारांना हिंदी भाषेतून सांगत होतो. अवघ्या दोन दिवसांत १० कापडमाग जुळवून झाले व कापड-उत्पादन सुरू करण्याची वेळ येऊन ठेपली. इटालियन तंत्रज्ञ स्वतःवर व एका विशेष तरबेज कामगारावर इतका खूष झाला, की त्याला मागे एक लाथच मारली. परिणाम उलटा झाला. काम थांबले. हमरीतुमरीवर येऊन तो कामगार इटालियन तंत्रज्ञाशी भांडू लागला. बाकीचे त्याला सामील झाले. 'माध्यम' आणि 'मध्यस्थ' या दोन्ही भूमिका करून मी ते भांडण सोडवले. उत्पादन सुरू झाले, तशी तो इटालियन गाऊ, नाचू लागला, टाळ्या पिटू लागला. मी त्याच्यापासून दहा पावले दूर सरकलो व टाळ्या पिटू लागलो. काही इटालियन लाथ मारून कौतुक करतात, हे नवीन ज्ञान मला झाले होते.

- य०चिं० देवधर (डॉ० कल्याण काळे व डॉ० अंजली सोमण संपादित 'भाषांतरमीमांसा' ह्या पुस्तकातून)

पुढे वाचा

इतिवृत्त : वार्षिक सर्वसाधारण सभा २००७-२००८

आनंद काटीकर — Tue, 15 Jul 2008 02:02:38 -0600

मराठी अभ्यास परिषदेची २००७-२००८ या आर्थिक वर्षाची बारावी वार्षिक सर्वसाधारण सभा दि॰ २२ जून २००८ रोजी सायंकाळी ५ वाजता भारत इतिहास संशोधन मंडळाचे सभागृह, सदाशिव पेठ, पुणे येथे आयोजित केली होती. गणसंख्येअभावी सभा १५ मिनिटे स्थगित होऊन ठीक ५.१५ वाजता सुरू झाली. सभेचे अध्यक्ष प्रा॰ प्र॰ ना॰ परांजपे हे होते.

पुढे वाचा

नव्या शतकाची नांदी

डॉ. नीलिमा गुंडी — Tue, 15 Jul 2008 01:28:26 -0600

भाषा ही सर्वांच्याच जिव्हाळ्याचा विषय आहे. भाषेचे जीवनानुभवाशी साक्षात नाते असते. 'भाषा आणि जीवन' च्या पहिल्या अंकाच्या संपादकीयात म्हटल्याप्रमाणे जीवनाचा अनुभव घेण्याची ज्याची त्याची लकबच अखेर एक भाषिक लकब असते! भाषा आणि जीवन यांच्यातील अनेकपदरी नात्याचा सर्वसामान्य वाचकांना प्रत्यय येत असतो तर त्याच्यातील गुंतागुंत अभ्यासकांना जाणून घ्यावीशी वाटते. भाषा ही लोकव्यवहाराचे साधन असते, ज्ञानव्यवहाराचे माध्यम असते, ती संस्कृतीची वाहक असते आणि कलात्मक निर्मितिव्यवहारात ती जणू अनुभवाचे द्रव्य असते. व्यक्‍तीच्या भावजीवनात ती भावना, विचार व संवेदना यांचे केंद्रच असते, भाषेच्या अशा जीवनव्यापी अस्तित्वाचे काही पैलू 'भाषा आणि जीवन' च्या अंकांमधून उलगडले जातात; असे वाचकांना आढळेल.

पुढे वाचा

ऊंझा-जोडणी

प्रशासक — Sun, 25 May 2008 10:25:41 -0600

ऊंझा-जोडणी म्हणजे गुजराती भाषा परिषदेने (मूलतः भाषाशुद्धी अभियान) ऊंझा येथे भरविलेल्या अधिवेशनात घेतलेल्या निर्णयानुसार (ठरावाप्रमाणे) ऱ्हस्व-दीर्घ अशा दोन-दोन इ-ई, उ-ऊ, ऐवजी फक्त एकच ई व ऊ चा वापर करावा, अर्थात फक्त दीर्घ ई ( ‍ी ) व ऱ्हस्व उ ( ‍ु ) चीच चिन्हे वापरली जावीत असा निर्णय घेण्यात आला. (उदा. वीद्या, शीक्षक, वीनंती, रुप, वधु, धुर इ.)

पुढे वाचा

लेखन हवे आहे

प्रशासक — Wed, 14 May 2008 12:52:48 -0600

पुढील विषयासंबंधीचे लेखन 'भाषा आणि जीवन'ला हवे आहे :
मराठी, अन्य देशीविदेशी भाषा, भाषांची तुलना (शब्दघटना, रचनावैशिष्ट्ये, इ०), भाषाविज्ञान, भाषांतर, शैली (व्यवहारातील व साहित्यातील), भाषिक व भाषाशिक्षणविषयक संशोधन, परिभाषा, भाषिक वर्तन, भाषाविषयक शैक्षणिक व शासकीय धोरणे...

पुढे वाचा

कमरखुलाई

प्रशासक — Wed, 14 May 2008 11:42:15 -0600

जीवनात अनुभव नेमक्या शब्दात सांगण्याचे साधन म्हणजे भाषा. फार नाही पण साधारण दिडशे वर्षांपूर्वीचे हिशेबाचे कागद वाचत असताना एका ठिकाणी 'कमरखुलाई रु.१०/- दिले' असा उल्लेख होता.

पुढे वाचा